1

NUMER STRONY


 
 
PODZIĘKOWANIA

Zespół autorski landbrand – składa podziękowania za pomoc wszystkim osobom, instytucjom i podmiotom, których zaangażowanie i życzliwość przyczyniły się do powstania tego przewodnika.
Dziękujemy za współpracę pracownikom Urzędów Marszałkowskich Województw: Pomorskiego, Kujawsko-Pomorskiego, Warmińsko-Mazurskiego, Wielkopolskiego i Lubuskiego.

Wyrazy szczególnej wdzięczności składamy przedstawicielom Urzędu Marszałkowskiego Województwa Pomorskiego: Panu kierownikowi Zbigniewowi Ptakowi, Pani Władysławie Bogackiej, którzy byli źródłem nieocenionej inspiracji i pomocy w toku prac nad projektem. Przewodnik nie powstałby również bez wkładu merytorycznego przedstawicieli Departamentu Rozwoju Gospodarczego i Departamentu Współpracy Międzynarodowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego: Pana dyrektora Macieja Krużewskiego i Pani Żanety Marciniak. Nieocenione w toku realizacji projektu było również wsparcie przedstawicieli: Departamentu Rolnictwa i Rozwoju Wsi Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego: Pana Dyrektora Marka Beera, Pani Moniki Paczyńskiej i Pani Aliny Borkowicz; Departamentu Gospodarki i Infrastruktury, Wydziału Transportu Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubuskiego: Pani Dyrektor Danuty Wesołowskiej-Wujaszek i Pana Zygmunta Stojanowskiego-Han; Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego: Dyrektora Biura Regionalnego Urzędu Marszałkowskiego Województwa Warmińsko-Mazurskiego w Elblągu Pana Jerzego Wcisła i Pana Przemysława Szredera. Specjalne podziękowania kierujemy również pod adresem Pana Stanisława Wrońskiego, z Miejskiej Pracowni Urbanistycznej Urzędu Miejskiego w Bydgoszczy.

Szczere podziękowania kierujemy również w stronę autorów tekstów, panów: Łukasza Krajewskiego, kpt. Grzegorza Nadolnego, kpt. Andrzeja Tomczyka. Za bezcenne uwagi dziękujemy recenzentowi Panu kapitanowi Jerzemu Hopferowi.
Za udostępnienie zbiorów zdjęć dziękujemy przede wszystkim Markowi Opitzowi, Grzegorzowi Nadolnemu, Stanisławowi Wrońskiemu a także Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Pomorskiego, Urzędowi Marszałkowskiemu Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Urzędowi Miasta Bydgoszczy, Urzędowi Miasta Torunia, Urzędowi Miejskiemu w Kostrzynie nad Odrą, Urzędowi Gminy Słońsk, Urzędowi Gminy Czarnków.

Dziękujemy również wszystkim przedstawicielom środowiska żeglarskiego, wodniackiego i turystycznego, którzy przyczynili się do wzbogacenia treści tego wydawnictwa.


JAK KORZYSTAĆ Z PRZEWODNIKA

Przewodnik podzielony jest na cztery podstawowe części, dwie pierwsze opisują równoleżnikowy i południkowy przebieg Międzynarodowej Drogi Wodnej E70 – w sumie ponad 700 km dróg wodnych. Kolejne dwie zawierają praktyczne informacje, potrzebne wodniakom do komfortowego pokonania szlaków wodnych.

Część równoleżnikowa MDW E70 prowadzi z Bydgoszczy, a konkretnie z Brdyujścia, w kierunku na Zachód ku Odrze i systemom wodnym Europy Zachodniej. Opisano na niej kolejno drogę wodną Wisła-Odra: Brdę, Kanał Bydgoski, Noteć, Wartę i Odrę.

Część południkowa, za której początek także obrano miejsce połączenia Brdy i Wisły, wypadający na km 772 królowej polskich rzek, wiedzie w kierunku Zalewu Wiślanego i ku drogom wodnym na wschodzie Europy. Jej opis zawiera informacje o następujących ciekach i akwenach: Wisła, Nogat, Szkarpawa, Martwa Wisła, Kanał Jagielloński rzeka Elbląg, Zalew Wiślany.

W części trzeciej przewodnika znalazły się informacje o godzinach otwarcia i dane teleadresowe portów, przystani, punktów informacji turystycznej, najciekawszych muzeów, a także kontakty do nadzorów wodnych oraz telefony alarmowe. Ostatnia część przewodnika to zbiór wszystkich znaków jakie można spotkać, pokonując kolejne kilometry MDW E70. Opis symboli używanych na marginaliach przewodnika znajduje się w legendzie na końcu wydawnictwa. Dodatkowo na ostatnich stronach przedstawiamy wybrane schematy portów i przystani żeglarskich wzdłuż polskiego odcinka MDW E70.

Opis każdego nowego cieku zawiera: informacje żeglugowe (głębokości tranzytowe, miejsca postoju, śluzy, przeszkody nawigacyjne, itp.) oraz ogólną charakterystykę rzeki (informującą o sposobie jej uregulowania, reżimie, szerokościach). Aby zachęcić do turystycznej eksploracji trasy MDW E70, przedstawiono po kilka ciekawostek turystycznych i hydrotechnicznych. Przewodnik może także pełnić rolę wsparcia nawigacyjnego, gdyż jego tekst podstawowy porządkuje kilometraż. Dodatkową pomocą w zorientowaniu się w przebiegu szlaku jest schemat graficzny, prezentowany na marginaliach. Wiele z atrakcji oraz budowli hydrotechnicznych można odnaleźć na fotografiach, które korespondują z opisywanymi informacjami.

Skróty stosowane w przewodniku:

LB – lewy brzeg (orientacja z biegiem rzeki, czyli ku jej ujściu)
PB – prawy brzeg (orientacja z biegiem rzeki, czyli ku jej ujściu)
WWŻ – wysoka woda żeglowna
NWŻ – niska woda żeglowna
 

LUBUSKIE
Etap MDW E70 w województwie lubuskim obejmuje łącznie 123 km, z czego 70 km to odcinek rzeki Warty, 47 km to Noteć, a pozostałe 6 km Odra. Najważniejsze miasta leżące na tym obszarze to: Kostrzyn nad Odrą (leżący od ujścia Warty do Odry, aż do piątego km tego etapu), Gorzów Wielkopolski (leżący na 54-60 km Warty), Santok (70 km) oraz Drezdenko (192 km). Odcinek od ujścia rzeki Warty do jej 29 km to obszar Parku Narodowego Ujście Warty, wraz z przylegającym parkiem krajobrazowym. Na 70 km rzeki Warty, w pobliżu Santoka, znajduje się Rezerwat Santockie Zakole. Także w tym miejscu do Warty wpada Noteć.


1.jpg

WIELKOPOLSKIE
Wielkopolski etap MDW E70 rozpoczyna się dwukilometrowym odcinkiem rzeki Noteć (177-179 km rzeki), stanowiącym granicę pomiędzy województwami: lubuskim i wielkopolskim. Etap wielkopolski to w sumie 121 km odcinek Noteci meandrującej przez malownicze krajobrazy pośród łąk, pól, licznych starorzeczy i kanałów. Nadnoteckie Łęgi stanowią ostoję dla 22 gatunków ptaków chronionych europejską dyrektywą. Przepływając przez Wielkopolskę odwiedzić można takie miejscowości jak: Krzyż (175 km rzeki), Wieleń (162 km), posiadające nowe przystanie: Drawsko (175 km) i Czarnków (132-134 km) oraz Ujście (105-107 km). Na tym odcinku MDW E70 pokrywa się częściowo z przebiegiem szlaku żeglugowego Wielka Pętla Wielkopolsko - Lubusko - Kujawsko - Pomorska.


2.jpg

KUJAWSKO-POMORSKIE
Trasa MDW E70 w województwie kujawsko-pomorskim to łącznie 145 km rzek i kanałów. Rozpoczyna sie na 58 km Noteci i prowadzi przez jej dziewiętnastokilometrowy odcinek. Następnie obejmuje 24,5 km Kanału Bydgoskiego, 14,5 km Brdy i 87 km Wisły. Płynący od granicy województwa, w kierunku wschodnim, mogą odwiedzić na następujące miasta: Nakło nad Notecią (40 km Noteci) z nową przystanią, Bydgoszcz wraz z Bydgoskim Węzłem Wodnym, leżącym nad Wisłą, Brdą i Kanałem Bydgoskim, będącą ważnym punktem na polskim odcinku MDW E70, z unikatowymi budowlami hydrotechnicznymi, dwiema nowymi, przystaniami „Gwiazda” i „Bydgoszcz” oraz Grudziądz (832-836 km Wisły). Od Brdyujścia, aż do 859 km Wisły, rozciąga się Zespół Parków Krajobrazowych: Chełmińskiego i Nadwiślańskiego. W odległości ok 30 km od Brdyujścia w górę Wisły (na jej 728-744 kilometrze) położony jest Toruń z zabytkowym zespołem staromiejskim wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO.


3.jpg

POMORSKIE
Pomorski szlak MDW E70 to 182,5 km tras rzecznych, obejmujących Wisłę wraz z jej odnogami: Nogatem i Szkarpawą, a także Zalew Wiślany. Na 886 km Wisły rozpoczyna się jej pierwsza odnoga, czyli Nogat, który na 15-24 km przepływa przez Malbork z zamkiem krzyżackim wpisanym na listę światowego dziedzictwa UNESCO, a następnie na 38 km wyznacza granicę pomiędzy woj. pomorskim i warmińsko-mazurskim. Na 931 km trafiamy na kolejną odnogę Wisły - Szkarpawę, wpływającą po 25 km do Zalewu Wiślanego, nad którym leżą Kąty Rybackie, Krynica Morska oraz Piaski. Odcinek Wisły od 932 km to Przekop Wisły, uchodzący na 941 km do Zatoki Gdańskiej.


4.jpg

WARMIŃSKO-MAZURSKIE
Trasa MDW E70 leżąca na terenie woj. warmińsko-mazurskiego obejmuje dwudziestoczterokilometrowy, wspólny z woj. pomorskim odcinek Nogatu (od jego 38 km do ujścia do Zalewu Wiślanego), Kanał Jagielloński, rzekę Elbląg (przepływającą przez portowe miasto Elbląg) wraz z Zatoką Elbląską o łącznej długości 20 km, oraz Zalew Wiślany z leżącymi nad nim Kadynami, Tolkmickiem, Fromborkiem oraz Nową Pasłęką. W miejscu ujścia Nogatu do Zalewu Wiślanego znajduje się Rezerwat Ujście Nogatu, natomiast na obszarze Zatoki Elbląskiej znajduje się ornitologiczny Rezerwat Zatoka Elbląska.


5.jpg




MIĘDZYNARODOWA DROGA WODNA E70

MDW E70 łączy Europę Zachodnią, od Antwerpii i Rotterdamu, przez berliński węzeł śródlądowych dróg wodnych i północną Polskę, z rejonem Kaliningradu i dalej systemem drogi wodnej Niemna (Pregołą i Dejmą do Kłajpedy). Polski odcinek biegnie przez Odrę do Kostrzyna, gdzie łączy się z drogą wodną Odra-Wisła. Szlak prowadzi 68 km Wartą, 187 km Notecią, 24,5 Kanałem Bydgoskim i 14,4 Brdą, aż do styku z Wisłą (i MDW E40) w Bydgoskim Węźle Wodnym. Następnie droga biegnie 114 km Wisłą, 62 km Nogatem, 35 km Zalewem Wiślanym, do granicy z Obwodem Kaliningradzkim. Do systemu
MDW E70 zaliczamy również Szkarpawę, rzekę Elbląg i Kanał Jagielloński.

Polski odcinek MDW E70 jest szlakiem bardzo malowniczym i zróżnicowanym. Poczynając od Odry, gdzie spełnia ona standardy międzynarodowych tras żeglugowych wysokich kategorii, poprzez Noteć, gdzie meandruje ona leniwie wśród łąkowych krajobrazów. Obecnie MDW E70 można zaliczyć do II klasy, poza odcinkiem Noteci od ujścia rzeki Drawy do połączenia z Kanałem Bydgoskim, gdzie spełnione są jedynie parametry klasy Ib, oraz odcinkiem Odry gdzie odpowiada ona parametrom III klasy drogi żeglugowej. E70 jest skanalizowana przy
pomocy 28 stopni wodnych, z których jeden – śluza Czersko Polskie w Bydgoszczy – jest nowym stopniem, oddanym do użytku w 1999 r. Pozostałe śluzy to w większości niezelektryfikowane obiekty, zbudowane na przełomie XIX i XX wieku, wyjątek stanowi Gdańska Głowa i Przegalina. Szerokość szlaku wodnego waha się od 16 m do 25 m, minimalne promienie łuków wynoszą 200-250 m, a minimalne prześwity pod mostami to 3,5-4 m. Gwarantowana głębokość tej trasy wynosi 1,2-1,5 m, a graniczna dozwolona prędkość statków 8 km/h.

Niemal na całej swej długości, szlak jest obecnie miejscem dynamicznych inwestycji
samorządowych i prywatnych, które znacząco poprawiają infrastrukturę wodniacką. Do najbardziej spektakularnych projektów zrealizowanych w latach 2010-2012 należą: przebudowa bulwaru wschodniego w Gorzowie Wielkopolskim, budowa marin i portów w Czarnkowie, Drawsku i Nakle nad Notecią, budowa mariny w Bydgoszczy i Ujściu, realizacja projektu Pętla Żuławska – rozwój turystyki wodnej. Etap I”, w postaci sieci portów i przystani żeglarskich w Tczewie, Drewnicy, Białej Górze, Malborku, Osłonce, Błotniku, Braniewie, Krynicy Morskiej, Nowej Pasłęce, Elblągu i Tolkmicku czy modernizacja i przystosowanie dla potrzeb wodniaków Bulwaru Zygmunta Augusta w Elblągu. To tylko niektóre z projektów i licznych inicjatyw prywatnych i samorządowych, które zmienią na dobre warunki dla żeglugi śródlądowej w Polsce i przywrócą jej należyte miejsce, zarówno jako dziedziny logistyki, jak i turystyki.




 

NUMER STRONY

1

WSTĘP

1

MDW E70 – ODCINEK WSCHÓD-ZACHÓD (E-W)

2

BRDA

3

KANAŁ BYDGOSKI

6

NOTEĆ

9

WARTA

15

ODRA

19

MDW E70 – ODCINEK POŁUDNIE-PÓŁNOC (S-N)

21

WISŁA

22

NOGAT

31

SZKARPAWA

36

ZALEW WIŚLANY

39

RZEKA ELBLĄG I KANAŁ JAGIELLOŃSKI

50

MARTWA WISŁA WISŁA ŚMIAŁA, MOTŁAWA GDAŃSKA

52

INFORMATOR

56

ZNAKI ŻEGLUGOWE

57

LEGENDA

58

SCHEMATY

59

Menu