15

NUMER STRONY


 
 
CHARAKTERYSTYKA RZEKI

Warta to prawobrzeżny i zarazem najdłuższy dopływ Odry – liczy 808 km długości i jest drugą po Wiśle, najdłuższą rzeką, płynąca w całości w granicach kraju. Wypływa w Zawierciu na Wyżynie Krakowsko-Częstochowskiej i w górnym biegu silnie meandruje, niezliczoną ilość razy zmieniając swój kierunek z południkowego na równoleżnikowy i odwrotnie. Przed Poznaniem rzeka przepływa przez najstarszy w Polsce, chroniony obszar polodowcowy – Wielkopolski Park Narodowy. Działalność człowieka najsilniej wpłynęła na kształt końcowego odcinka Warty, leżącego w województwie lubuskim – ujarzmiono niepokorną rzekę wałami brzegowymi i przeciwpowodziowymi. Większa część odcinka żeglownego Warty jest również najdłuższą częścią Wielkiej Pętli Wielkopolski i stanowi, niewykorzystywaną do tej pory arterię transportową, łączącą Poznań z pozostałymi miejscowościami Wielkopolski i polskimi portami morskimi. Warta w całym swoim biegu nie posiada ani jednej śluzy żeglownej, a hydroelektrownia z zaporą i zbiornikiem retencyjnym w Jeziorsku jest głównym urządzeniem hydrotechnicznym, wpływającym na regulację jej poziomu. Dla odcinkowego podniesienia poziomu Warty co 50-90 m pobudowano ostrogi kamienno-faszynowe, pozwalające uzyskać w nurcie rzeki ponad 1 m głębokości tranzytowej. Dobowe wahania poziomu wody wynoszą nawet do 1 m, a rocznie nieraz osiągają ponad 4 m. Dla właściwej gospodarki wodnej na tym skomplikowanym pod względem hydrologicznym terenie, wybudowane zostały liczne, ciekawe pod względem technologicznym przepompownie; m.in. w Słońsku, Kłopotowie czy Kostrzynie-Warnikach. Znane jest w dolinie dolnej Warty zjawisko tzw. cofki, występujące przy wezbranych wodach Odry i Warty. Wody rzeki przelewają się przez wały brzegowe do przygotowanego w tym celu zbiornika retencyjnego. Średni spadek Warty na całej długości wynosi 0,45 promila, a na ostatnich 68 km zaledwie 0,13 promila czyli 13 cm na km.



INFORMACJE ŻEGLUGOWE

Odcinek Warty od ujścia Noteci do ujścia Warty do Odry, zaliczany jest do II klasy dróg żeglownych. Długość tego odcinka to 68,2 km. Kilometraż liczony jest od Kostrzyna nad Odrą w górę rzeki. Uprawiając żeglugę na Warcie należy uwzględnić fakt, że oba brzegi rzeki zabudowane są na całym odcinku ostrogami, wystającymi na odległość ok. 20-25 m w koryto rzeki. Często są one uszkodzone lub zniszczone i z tego powodu niewidoczne, pod wodą. Nieznajomość zabudowy regulacyjnej wielokrotnie powoduje najechanie na ostrogę i uszkodzenie łodzi.

GŁĘBOKOŚĆ
Głębokości tranzytowe na Warcie dla ruchu dwustronnego wynoszą, przy średnich stanach wód, około 1,5 m. Bieżąca informacja o stanie wody podawana jest na tablicy informacyjnej w śluzie nr 22 Krzyż, na km 176,2 oraz w Kostrzynie na 4 km Warty PB, przed budynkiem RZGW. Stany wód można również sprawdzić samemu na wodowskazach: km 3,65 PB w Kostrzynie, km 28,5 PB w Świerkocinie oraz km 57,35 LB w Gorzowie Wielkopolskim.

SZEROKOŚĆ
Szerokość koryta rzeki dochodzi do 90 m, jednakże szerokość samego szlaku dla SW to od 50 do 70 m. Ograniczona jest ostrogami (często rozmytymi) i oznaczona znakami brzegowymi od km 9 w dół. Na całym odcinku występują również pływające znaki granic szlaku żeglownego w postaci czerwonych walców na PB lub zielonych stożków na LB. Linie wysokiego napięcia i mosty Droga wodna W-O na odcinku Santok-Kostrzyn, pod względem napowietrznych linii średniego i wysokiego napięcia, nie przysparza żadnych trudności nawigacyjnych. Najniższy most, to most drogowy w Kostrzynie na 2,45 km Warty o prześwicie przy WWŻ wynoszącym 3,9 m.

PROMY
Na interesującym nas odcinku Warty napotkamy 2 promy. Pierwszy znajduje się w Santoku na km 67,7 drugi zaś łączy miejscowości Witnica i Kłopotowo na km 22,3. Roślinność Płynąc Wartą nie napotkamy na trudności żeglugowe związane z roślinnością wodną.

CUMOWANIE
Piaszczyste i zazielenione brzegi Warty zachęcają do postoju, jednakże rozmyte i często niewidoczne ostrogi, mogą w sposób skuteczny nam to uniemożliwić. Należy więc korzystać z licznie występujących na tym odcinku klubowych przystani jachtowych, małych marin, czy nabrzeży załadunkowych. Gospodarze są zawsze gościnni i za drobną opłatą udostępniają media, a nawet popilnują jednostki.
 
CIEKAWOSTKI HYDROTECHNICZNE

PRAWDZIWE UJŚCIE NOTECI
Santok, jako miejsce spotkania Noteci z Wartą, stał się nim ostatecznie dopiero w latach 1787-1788, kiedy za rządów Fryderyka II zakończono przebudowę dolnego odcinka Warty, przesuwając jednocześnie ujście Noteci o 1,5 km na północ. Wówczas to zbudowano pierwszy most drewniany, który w swoim środkowym przęśle był zwodzony, umożliwiając łodziom przejście z podniesionym żaglem. Droga z Santoka do Skwierzyny została poprowadzona na sztucznej grobli, oddzielającej tereny zalewowe Warty i Noteci. Stare ujście Noteci zauważalne jest z poziomu obecnego mostu.


KOSTRZYŃSKI ZBIORNIK RETENCYJNY
Na powierzchni 5100 ha powstał sztuczny zbiornik wodny, pozwalający w miesiącach powodziowych przyjąć wezbrane wody Warty jak i Odry. Zrenaturalizowano środowisko dla kilkuset gatunków ptaków, ale również dla bobra czy wydry. Do osuszania tego rozlewiska służą przepompownie zbudowane na początku XX w.




CIEKAWOSTKI TURYSTYCZNE

SANTOK
Liczy sobie już ponad 1000 lat i przez Galla Anonima nazywany był Strażnicą i kluczem królestwa. Nad Santokiem, gdzie zbiegają się Noteć i Warta, góruje wysoczyzna z wieżą widokową, z której dojrzeć można nawet odległy o kilkanaście kilometrów Gorzów Wlkp. W liczącej niespełna tysiąc mieszkańców wsi, warto zwiedzić Muzeum Grodu Santok.


PARK NARODOWY „UJŚCIE WARTY”
Zwany również Błotami Nadwarciańskimi park, powstał w 2001 r., co czyni go najmłodszym parkiem narodowym w Polsce. Ponad 8 tys. ha błot, łąk i lasów łęgowych poprzecinane jest dziesiątkami kanałów, rowów melioracyjnych i starorzeczy dawnej delty Warty, kryjąc w sobie siedliska ponad 250 gatunków ptaków, w tym tak rzadkich gatunków jak bielik, łabędź krzykliwy czy myszołów włochaty. Ze względu na bogactwo fauny teren ten chroniony jest międzynarodową konwencją Ramsar oraz jako Obszar Natura 2000.


GORZÓW WIELKOPOLSKI
Dawniej Lansberg, lokowany w XIII w. na PB rzeki Warty, do dnia dzisiejszego oprócz zabytkowej gotyckiej katedry, zaciekawia nas licznymi legendami związanymi m.in. z zachowaną do dziś studnią czarownic. Miasto odwrócone jest „twarzą” do rzeki. W centrum miasta przygotowano miejsca cumownicze, zrewitalizowano również bulwar nadbrzeżny. Pływającą wizytówką Gorzowa jest najstarszy na świecie (z 1884 r.) lodołamacz Kuna, który cumuje w basenie stoczni rzecznej, znajdującej się na LB na km 57,3, przed Mostem Lubuskim.


ZOO ŚWIERKOCIN
Niedaleko naszej trasy, na km 28,5, znajduje się pierwsze w Polsce safari, przez które można przejechać samochodem. Na obszarze 20 ha można zobaczyć ponad 700 zwierząt m.in. z Australii, Afryki i obu Ameryk.

 

NUMER STRONY

15

WSTĘP

1

MDW E70 – ODCINEK WSCHÓD-ZACHÓD (E-W)

2

BRDA

3

KANAŁ BYDGOSKI

6

NOTEĆ

9

WARTA

15

ODRA

19

MDW E70 – ODCINEK POŁUDNIE-PÓŁNOC (S-N)

21

WISŁA

22

NOGAT

31

SZKARPAWA

36

ZALEW WIŚLANY

39

RZEKA ELBLĄG I KANAŁ JAGIELLOŃSKI

50

MARTWA WISŁA WISŁA ŚMIAŁA, MOTŁAWA GDAŃSKA

52

INFORMATOR

56

ZNAKI ŻEGLUGOWE

57

LEGENDA

58

SCHEMATY

59

Menu