19

NUMER STRONY


 
 
CHARAKTERYSTYKA RZEKI

Odra nazywana „księżną polskich rzek” to jedna z najdłuższych rzek w Polsce, jak również najdłuższa śródlądowa droga wodna w kraju. To także ważna arteria komunikacyjna Europy Środkowej. Pod względem całkowitej długości jest drugą rzeką Polski, licząc jednak wyłącznie długość jej biegu w granicach kraju, jest trzecią po Wiśle i Warcie. Rzeka ma długość 854,3 km, w tym 742 km w Polsce. Odra przepływa przez woj. śląskie opolskie, dolnośląskie, lubuskie, zachodniopomorskie. Wspólnie z Kanałem Gliwickim tworzy Odrzańską Drogę Wodną, która jest elementem europejskiego systemu dróg wodnych i wchodzi w skład Międzynarodowej Drogi Wodnej E30.

Waga rzeki Odry, jako wodnego szlaku komunikacyjnego, wynika z jej połączeń z innymi drogami wodnymi. Łączy się ona między innymi: na 553,4 km z kanałem Odra-Sprewa, na 617,6 km daje możliwość wpłynięcia na drogę wodną Wisła-Odra, na 667,2 km jest połączona z kanałem Odra-Hawela. Zarówno Droga Wodna Szprewa-Odra jak i Hawela-Odra łączą Odrę z Berlinem. Kilometr zerowy dla obydwu w/w dróg wodnych znajduje się poniżej śluzy Spandau, gdzie Szprewa uchodzi do Haweli. Kanał Haweli został wybudowany podczas blokady Berlina Zachodniego. Po upadku muru berlińskiego i wybudowaniu nowej śluzy Spandau, kanał stracił na znaczeniu.
Odra w swoim górnym odcinku jest rzeką uregulowaną, być może nawet nadto, jak pokazują katastrofalne powodzie przetaczające się przez nią co kilkanaście lat. W jej górnym odcinku zbudowano 24 śluzy. Prace nad jej ujarzmieniem prowadzono od XVIII wieku, a właściwą regulację rozpoczęto w 1819 roku. W swoim dolnym biegu, a konkretnie na odcinku między Kostrzynem nad Odrą (617,6 km), a Hohensaaten (667,2 – wejście do kanału Odra-Hawela), na którym Odra stanowi element MDW E70, jest to rzeka uregulowana poprzez zabudowę ostrogami, wybudowanymi pod koniec XIX wieku. Na odcinku blisko 180 km Odra stanowi granicę państwową pomiędzy Rzeczypospolitą Polską, a Republiką Federalną Niemiec. Odcinek ten administrowany jest wspólnie, przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie (Polska), i przez Dyrekcję Wodno-Żeglugową Wschód z siedzibą w Magdeburgu, jednostka terenowa – Urząd Wodno-Żeglugowy Eberswalde (Niemcy).

INFORMACJE ŻEGLUGOWE

Odra na opisywanym 49,6 km odcinku tj. od Kostrzyna nad Odrą do Hohensaaten w Niemczech, należy do III klasy dróg żeglownych, co czyni z niej prawdziwie międzynarodową arterię komunikacyjną, którą mogą wykorzystywać jednostki o wadze 1000-1500 ton. Na granicznym odcinku Odry (km 542,4-704,1) dopuszczalna jest żegluga nocna. Jednak o jej możliwości decydują, w formie komunikatu nawigacyjnego, Zarząd Gospodarki Wodnej w Szczecinie i Urząd Wodno-Żeglugowy w Eberswalde. Statki sportowe i turystyczne nie mogą uprawiać żeglugi nocnej.

GŁĘBOKOŚĆ
Za ujściem Warty do Odry, głębokości tranzytowe wzrastają o około 20-30 cm. Ponieważ przepływy i głębokości rzeki, na odcinku swobodnie płynącym, wynikają głównie z maksimów opadowych, nie są stałe i wynoszą od około 100 cm do nawet 250 cm, w zależności od miesiąca i roku. Przeważnie maksima występują w marcu i kwietnia, zaś minima w miesiącach letnich. Opisywany odcinek swoje maksima notuje podczas roztopów, co jest typowe dla nieuregulowanych rzek. Na Odrze liczba dni nawigacyjnych jest zmienna i wynosi od 250 do 350 dni w roku, zależnie od sezonu.

SZEROKOŚĆ
Opisywany odcinek charakteryzują znaczne szerokości dna koryta (około 80 m), które powodują zmienność przebiegu nurtu oraz liczne mielizny. Utrudnienia dla żeglugi stwarzają przemiały, które powstają przy ujściu Warty. Odra jest uregulowana i dobry stan zabudowy regulacyjnej głębokości oraz szerokość szlaku, byłyby dużo korzystniejsze dla żeglugi. Koryto jednak jest zdewastowane. Brak robót utrzymaniowych spowodował, że nastąpiła daleko posunięta jego renaturyzacja.

LINIE WYSOKIEGO NAPIĘCIA, MOSTY I PROMY
Z uwagi na utrzymywanie opisywanego fragmentu Odry, jako śródlądowej drogi wodnej III klasy, nie występują na niej linie wysokiego napięcia o dopuszczalnej wysokości ponad poziom wody WWŻ (najwyższej wody żeglownej) 12 m. Na opisywanym odcinku nie występują mosty, ani promy. W Gozdowicach, na km 645, kursuje latem, od kwietnia do października, prom Bez Granic. Z własnym napędem, bocznokołowy.

ROŚLINNOŚĆ
Płynąc Odrą nie napotkamy na trudności żeglugowe związane z roślinnością wodną.

CUMOWANIE
Nie spotkamy na Odrze licznych przystań klubowych, czy marin, zachęcających do rekreacyjnego użytkowania rzeki. Spośród portów można na tym odcinku wymienić tylko znajdujący się u ujścia Warty port w Kostrzynie (km 617,6). Dodatkowe miejsca dla postoju nocnego żeglugi mieszczą się zarówno po stronie polskiej, jak i niemieckiej, między innymi na 617 i 625 km. Na 623,7 km, w Kaleńsku, mieści się oznakowany postój dla statków sportowych i turystycznych. Na 632 km w Miejscowość Kienitz, znajduje się marina.
 
    CIEKAWOSTKI HYDROTECHNICZNE

KANAŁ ODRA-HAWELA. Wybudowany w latach 1905-14 kanał Odra-Hawela odciążył XVII-wieczny kanał Finow. Żeglować po nim mogą jednostki o nośności 600 ton, a na starszej trasie tylko 170 ton. Ponadto na nowszym odcinku łączącym Odrę z Hawelą są jedynie 4 śluzy, zamiast 17. Najciekawszy obiekt na kanale Odra-Hawela to podnośnia windowa Niderfinow, oddana do użytku w 1934 r., która pozwala pokonać trzydziestosześciometrową różnicę wysokości terenu w ok. 5 min. W tej nietypowej śluzie znajduje się wanna o wymiarach 82,5 na 11,94 m. W 2014 r. ma zostać oddana do użytku nowa śluza, podnoszona o nośności 3000 ton i wymiarach 115 m długości i 12,5 m szerokości.



CIEKAWOSTKI TURYSTYCZNE

SZLAK ZAKONÓW RYCERSKICH NA ZIEMI LUBUSKIEJ.
W okolicach Kostrzyna można udać się w podróż śladami templariuszy i joannitów. W średniowieczu zakony posiadały majątki na tych terenach i do dziś zachowały się budowle sakralne, gospodarcze i militarne, pamiętające czasy ich urzędowania. W Kostrzynie nad Odrą zaczyna się szlak rowerowy, obejmujący najciekawsze zabytki z tego okresu, który biegnie m.in. przez Szumiłowo, Kaleńsko, Chwarszczany i Dargomyśl, aż do Słońska.


TWIERDZA KOSTRZYN.
Wybudowana w XVI w. przez ponad 400 lat zachwycała kunsztem inżynierii wojskowej, ale nie przetrwała bombardowań podczas II Wojny Światowej. Do dziś można podziwiać zachowane kompleksy murów i bastiony, np. ten o nazwie Filip, czy Brandenburgia. W Kostrzynie oprócz słynnego Przystanku Woodstock, odbywają się również pokazy walk grup rekonstrukcyjnych podczas Dni Twierdzy Kostrzyn.


PARK KULTUR ŚWIATA
To niewątpliwie największe wydarzenie w Kostrzynie nad Odrą. Festiwal należy do największych i najlepiej zorganizowanych w Europie. Odbywa się na przełomie lipca i sierpnia. Organizatorem Festiwalu jest Fundacja Wielka Orkiestra Świątecznej Pomocy. To wielkie wydarzenie organizowane jest z myślą o wszystkich wolontariuszach i sympatykach Wielkiej Orkiestry. Pierwszy festiwal odbył się w 1995 roku, w Czymanowie nad jeziorem Żarnowieckim. Od 2004 roku impreza nieprzerwanie odbywa się w Kostrzynie nad Odrą.

 

NUMER STRONY

19

WSTĘP

1

MDW E70 – ODCINEK WSCHÓD-ZACHÓD (E-W)

2

BRDA

3

KANAŁ BYDGOSKI

6

NOTEĆ

9

WARTA

15

ODRA

19

MDW E70 – ODCINEK POŁUDNIE-PÓŁNOC (S-N)

21

WISŁA

22

NOGAT

31

SZKARPAWA

36

ZALEW WIŚLANY

39

RZEKA ELBLĄG I KANAŁ JAGIELLOŃSKI

50

MARTWA WISŁA WISŁA ŚMIAŁA, MOTŁAWA GDAŃSKA

52

INFORMATOR

56

ZNAKI ŻEGLUGOWE

57

LEGENDA

58

SCHEMATY

59

Menu