22

NUMER STRONY


 
 
CHARAKTERYSTYKA RZEKI

WISŁA. Najdłuższa rzeka Polski i jednocześnie najdłuższa rzeka wpływająca do Bałtyku. Liczy 1047 km, a jej dorzecze zajmuje ponad połowę powierzchni Polski. Nazywana jest Królową polskich rzek – również ze względu na ogromną rolę jaką odegrała w historii naszego kraju. Nad jej brzegami toczyły się burzliwe losy narodu polskiego. Zakładano wokół niej, przed wiekami, takie miasta jak Kraków, Warszawa, Toruń czy Gdańsk. Wisłę dzielimy na 3 podstawowe odcinki: górny, środkowy i dolny. Genezy tego podziału upatrujemy w historii i przebiegu granic zaborów. Górny odcinek o długości ok. 270 km – od źródeł na stokach Baraniej Góry w Beskidzie Śląskim do ujścia Sanu – nie ma szczególnego znaczenia gospodarczego czy żeglugowego ze względu na słabą regulację i zbyt niskie stany wody. Stanowi za to o walorach krajobrazowych i turystycznych m.in. Oświęcimia, Krakowa, Tarnobrzegu czy Sandomierza. Środkowy, najdłuższy odcinek cechuje się unikatowym w skali Europy, naturalnym krajobrazem dzikiej rzeki. Na uregulowanej jedynie wałami przeciwpowodziowymi Wiśle tworzą się często piaszczyste wyspy, a na polnych brzegach wyleguje się wypasane bydło. Uczestnicy coraz liczniej organizowanych spływów kajakowych, mogą odwiedzić m.in. takie historyczne miejscowości jak Janowiec, Kazimierz Dolny, Puławy i Dęblin. Od Płocka do ujścia Wisły w Gdańsku płynie, uregulowany w czasie zaboru niemieckiego, dolny odcinek Wisły. Na trasie pokonujemy m.in. zaporę i elektrownię wodną we Włocławku oraz największy w Polsce sztuczny zbiornik wodny – Jezioro Włocławskie. Płynąc dalej mamy możliwość zwiedzenia wielu zamków postawionych przez Krzyżaków, np. w Toruniu, Świeciu, Grudziądzu i Gniewie. Na terenie Żuław Wisła tworzy deltę, rozdzielając się na Nogat, Szkarpawę, Wisłę Martwą i Śmiałą. Obecnie głównym ujściem rzeki do Zatoki Gdańskiej jest przekop, wybudowany w 1895 r.

INFORMACJE ŻEGLUGOWE

GŁĘBOKOŚĆ
Od ujścia Brdy (km 771,4) do Tczewa (km 910) Wisła zaliczana jest do II klasy żeglownych dróg wodnych z gwarantowaną głębokością tranzytową 1,4 m. Stąd do ujścia (km 941,3) jest drogą III klasy i zapewnia głębokość 1,6 m. Należy jednak zachować ostrożność, gdyż nurt Wisły niesie znaczne ilości kruszywa, tworząc przy tym przemiały, nierzadko blokujące główny szlak – głębokość może wtedy spadać poniżej 1 m.

SZEROKOŚĆ
Szerokość lustra wody oscyluje wokół 500 m. Niezbędna na pokładzie jest więc lornetka, ułatwiająca odczytywanie znaków na przeciwległym brzegu. Płynąc wzdłuż brzegu należy zachować bezpieczną odległość – od kilkudziesięciu do nawet 200 m, ze względu na często niewidoczne i zniszczone ostrogi regulacyjne, które bywają wysunięte daleko w nurt rzeki.

LINIE WYSOKIEGO NAPIĘCIA I MOSTY
Wszystkie linie wysokiego napięcia zawieszone są wysoko (powyżej 8 m przy WWŻ), więc nie przysparzają trudności nawigacyjnych. Najniższy most na tym odcinku Wisły znajduje się w Grudziądzu – prześwit przy wysokim poziomie wody wynosi ponad 5 m, a przy średnim prawie 9 m.

OZNAKOWANIE
Na dolnym odcinku Wisły obowiązuje oznakowanie brzegowe zgodne z przepisami żeglugowymi śródlądowych dróg wodnych. Przy niskich stanach wody należy bezwzględnie stosować się do obowiązujących znaków! Znaki z kilometrażem są często niszczone, dlatego pojawiają się na brzegu z dużą nieregularnością.

CUMOWANIE
Oprócz nielicznych przystani u brzegów Wisły, na miejsca do cumowania warto wybierać jedynie piaszczyste zatoczki pomiędzy ostrogami (uważając jednocześnie na sieci rybackie). Przy zbliżaniu się do brzegu należy zachować szczególną ostrożność ze względu na występujące na całej długości rzeki umocnienia z kamieni, stanowiące zagrożenie dla jednostki. W Toruniu (na MDW E40), w odległości ok. 30 km od MDW E70,  od strony zespołu staromiejskiego, na 1,5 km odcinku pomiędzy mostami: drogowym i kolejowym, zmodernizowane zostało nabrzeże Wisły, będące elementem rzecznej panoramy Torunia. Nabrzeże przystosowane jest do cumowania dużych jednostek pasażerskich. Działania te, umożliwiając bezpośrednie relacje Wisła - Stare Miasto, podkreślają, m.in. hanzeatycką i nadrzeczną tożsamość Torunia. Wykonane w centralnej części odcinka umocnienie tarasowe jest szczególnie cenionym przez turystów i mieszkańców miejscem spotkań i odpoczynku nad brzegiem Wisły. Odbudowana jest również, zlokalizowana przy Bulwarze Filadelfijskim, w bezpośredniej bliskości Starego Miasta przystań AZS, umożliwiająca cumowanie ok. 20 małych jednostek pływających.”

WIATR I NURT
Ze względu na dość wartki nurt Wisły (ok. 3 km/h) należy unikać wykonywania szybkich manewrów. Utrudnieniem może okazać się również wiatr – gdy wieje silnie z północy fale mogą osiągać nawet 1 m wysokości. Przy silnym wietrze południowym należy zwiększyć obroty silnika.
 
            CIEKAWOSTKI HYDROTECHNICZNE

ŚLUZA GDAŃSKA GŁOWA
Wybudowana w 1895 r. – podczas programu przebudowy ujścia Wisły – śluza ma wymiary 12,5 na 61 metrów, a nazwę odziedziczyła po zburzonej w XVII w. twierdzy. W czasach, gdy nie istniał jeszcze Przekop Wisły, było to strategiczne miejsce dla kontroli gdańskiego handlu. 


ŚLUZA PRZEGALINA
To jedyny stopień wodny na szlaku wodnym tzw. Wisły Gdańskiej. Jego powstanie umożliwia żeglugę Martwą Wisłą, a sam stopień chroni okoliczne tereny przed zalaniem. Znajdują się tu obecnie dwie śluzy. Pierwsza (północna) została wybudowana w 1895 r. W 1981 r. oddano do użytku drugą, nowoczesną i dużo większą śluzę (południową) – o wymiarach 11,9 m na 188 m. W 1992 r. Przegalina Północna została wyłączona z eksploatacji i wpisana do rejestru zabytków.


WODOWSKAZ W KORZENIEWIE
  Ten zabytkowy wodowskaz wzniesiono w latach 40. XIX w. podczas budowania portu rzecznego w Korzeniewie. Jego mechanizm był automatyczny, uzależniony od stanu wody w Wiśle oraz w porcie. Dzięki zamontowanej na wieżyczce budynku dużej tarczy wskazania wodowskazu były widoczne z pokładu płynącej barki, czy holownika. Ze względu na specyficzną konstrukcję, budynek przypomina cerkiew lub kapliczkę, a mało kto wie o jego pierwotnym zastosowaniu.



CIEKAWOSTKI TURYSTYCZNE

CHEŁMNO
nazywa się Miastem Miłości, ponieważ w tamtejszej farze z przełomu XIII i XIV w. znajdują się relikwie św. Walentego. 14 lutego odbywają się tu liczne imprezy tematyczne. Również poza Walentynkami miasto przyciąga wieloma atrakcjami nie tylko dla zakochanych. Miłośników architektury zainteresuje fakt, że miasto zbudowano w oparciu o ustalony z góry schemat, bazujący na tzw. pręcie chełmińskim, stanowiącym niegdyś jednostkę miary. Wzorzec umieszczono w ratuszu, a efekty budowy wg tej koncepcji (określanej prawem chełmińskim) można podziwiać z wieży farnej.



GRUDZIĄDZ
W Grudziądzu wzrok przykuwają ceglane XVI-wieczne spichlerze zlokalizowane przy starówce, które od strony rzeki sprawiają wrażenie ogromnych, choć mają tylko kilka pięter. W budynkach najbliżej Bramy Wodnej mieści się Muzeum im. ks. dr W. Łęgi, które prezentuje m.in. zasoby archeologiczne, etnograficzne czy numizmatyczne. Pozostałe obiekty dawnych spichlerzy, są zamieszkane lub dopiero mają zostać zagospodarowane.


TCZEW
W Tczewie powstało pierwsze w Polsce Muzeum Wisły, a trzecie na świecie poświęcone rzece, gdzie promowane są historia oraz tradycje regionu. Inne miejsca warte odwiedzenia to najstarszy zbytek Tczewa, czyli XIII-wieczna fara oraz starówka, która również pamięta czasy średniowiecza.

 

NUMER STRONY

22

WSTĘP

1

MDW E70 – ODCINEK WSCHÓD-ZACHÓD (E-W)

2

BRDA

3

KANAŁ BYDGOSKI

6

NOTEĆ

9

WARTA

15

ODRA

19

MDW E70 – ODCINEK POŁUDNIE-PÓŁNOC (S-N)

21

WISŁA

22

NOGAT

31

SZKARPAWA

36

ZALEW WIŚLANY

39

RZEKA ELBLĄG I KANAŁ JAGIELLOŃSKI

50

MARTWA WISŁA WISŁA ŚMIAŁA, MOTŁAWA GDAŃSKA

52

INFORMATOR

56

ZNAKI ŻEGLUGOWE

57

LEGENDA

58

SCHEMATY

59

Menu