3

NUMER STRONY


 
 
CHARAKTERYSTYKA RZEKI

Brda to lewobrzeżny dopływ Wisły. Wypływa z Jeziora Smołowego w okolicach Miastka, 238 km od ujścia w Bydgoszczy. Podzielić ją można na dwa odcinki. Pierwszy, nie zaliczany do śródlądowych dróg wodnych – od km 238 do 14,8 – stwarza idealne warunki do uprawiania turystyki wodnej, np. kajakarstwa. Drugi, skanalizowany odcinek – od km 14,8 do Brdyujścia – zaliczany do żeglownych dróg wodnych II klasy, przebiega przez Bydgoszcz. Brda w górnym biegu posiada cechy rzeki górskiej i dlatego kajakarze prawie od jej źródeł rozpoczynają spływy. Środkowy bieg jest już leniwszy. Rzeka meandruje malowniczo przez okoliczne lasy i przepływa przez szereg znanych żeglarzom jezior, na obszarze Borów Tucholskich. W miejscowości Mylof (Zapora) rozpoczyna się jej sztuczna odnoga, zwana Wielkim Kanałem Brdy. Po przepłynięciu trzech elektrowni wodnych, przez kolejne kilometry, już w granicach Bydgoszczy, zaskakuje nas swoją dzikością. Od ok. 15 km staje się rzeką skanalizowaną, przepływając przez ostatni charakterystyczny odcinek. Szerokość Brdy w Bydgoszczy waha się od 40 do 50 m, natomiast szlaku żeglownego od 20 do 35 m. Gdzieniegdzie pojawiają się tabliczki lub namalowane farbą na nabrzeżu informacje z kilometrażem rzeki. Na odcinku skanalizowanym, płynąc w górę, mijamy szereg śluz i jazów, a w centrum Bydgoszczy zabytkową Wyspę Młyńską i tzw. Wenecję Bydgoską.

INFORMACJE ŻEGLUGOWE

GŁĘBOKOŚĆ
Na odcinku Brdy skanalizowanej – od km 14,8 do Brdyujścia – miejscami głębokość sięga nawet do 3-4 m, ale dla żeglugi dwukierunkowej przyjmuje się bezpieczną głębokość 1,5 m.

LINIE WYSOKIEGO NAPIĘCIA I MOSTY
Wszystkie linie energetyczne są zawieszone na wysokości powyżej 8 m w zwisie przy WWŻ. Z kolei najniższy most na całym odcinku Brdy skanalizowanej to – pierwszy od strony Wisły – dwuprzęsłowy, kratownicowy most kolejowy, o prześwicie ok. 3,2 m przy WWŻ.

ŚLUZY
Na skanalizowanym odcinku Brdy występują dwie czynne śluzy. Pierwsza z nich – Czersko Polskie – mierzy 115 m długości, na 12 m szerokości i w 2002 r. zastąpiła wysłużoną XIX-wieczną śluzę Brdyujście. Druga posiada typowe gabaryty dla całej MDW E70, czyli ok. 57 m długości i 9 m szerokości. Dla sprawniejszego przepłynięcia przez śluzy, można zadzwonić do ich obsługi.

ROŚLINNOŚĆ
Dno Brdy jest dość bujnie porośnięte roślinnością wodną, należy więc szczególnie uważać, aby nie wkręciła się ona w śrubę. Z kolei pływająca po powierzchni rzęsa wodna, w okresie od połowy sierpnia do końca października, może utrudniać podróż. Płynąc Brdą skanalizowaną, należy trzymać się środka szlaku żeglownego, a przy przechodzeniu pod mostami, nie należy wychodzić poza oznaczone znakami skrajnie szlaku. W Bydgoszczy, przynajmniej raz w roku, koszona jest roślinność denna. Prąd wody na Brdzie wynosi od 0,5 do 0,8 m/s, co pozwala na dosyć szybkie spławianie wycinanej roślinności.

CUMOWANIE
Cumować można w licznych klubach wodniackich w Bydgoszczy, które chętnie przyjmują gości z zewnątrz. W centrum miasta wybetonowane brzegi rzeki, wyposażone są w ucha cumownicze, a gdzieniegdzie polery i pachoły. Należy jednak zwracać uwagę na licznie występujące zakazy postoju i kotwiczenia oznaczone odpowiednimi znakami. Przystań „Bydgoszcz” jest reprezentacyjnym, zlokalizowanym w samym centrum miasta, na Wyspie Młyńskiej, obiektem. Harmonijnie i twórczo wpisuje się w istniejący kontekst architektoniczny i urbanistyczny oraz nadwodny charakter miejsca. Wykorzystuje istniejącą zatoczkę, która umożliwi również cumowanie przy pomostach adoptowanego obiektu byłego młyna Rothera. Składa się z dwóch stylistycznie tożsamych obiektów z funkcją hotelową,  gastronomiczną i użytkową związaną z przystanią. Wzdłuż wschodniego brzegu grobli, poniżej Mostów Solidarności, znajdują się stanowiska postojowe dla ok. 18 jednostek pływających. Przystań będzie także służyć wioślarzom i kajakarzom. W 2012 r. do użytku została oddana nowoczesna przystań na Wyspie Młyńskiej w centrum Bydgoszczy.




 
   CIEKAWOSTKI HYDROTECHNICZNE

ŚLUZA BRDYUJŚCIE
Ceglana śluza oddana do użytku w 1879 r., jeszcze do niedawna była pierwszą śluzą na drodze wodnej Wisła-Odra. Szerokość śluzy wynosi 18 m, a długość 57 m, co pozwala na równoczesne śluzowanie zestawu dwóch barek, czy barki z holownikiem lub pchaczem. Wyłączona z
eksploatacji w 2002 r., po oddaniu do użytku śluzy Czersko Polskie.


JAZ CZERSKO POLSKIE
Wybudowany w latach 1904-1907, zabytkowy jaz walcowy, jest najstarszą tego typu budowlą w Polsce. Budynek z czerwonej cegły obok jazu kryje maszynownię z elektrownią wodną, a po przeciwnej stronie znajduje się nowoczesna hydroelektrownia z lat dziewięćdziesiątych XX w. Poniżej jazu znajduje się naturalne, niestety nieżeglowne, ujście rzeki Brdy do Wisły. W czasie II wojny światowej stacjonowały tu jednostki bojowe Oddziału Wydzielonego „Wisła”, skąd wypływały na swoje zadania obronne, we wrześniu 1939 r., broniąc m.in. mostu w Fordonie.


ELEKTROWNIA „KUJAWY” NA BRDZIE MŁYNÓWCE
Spiętrzona poprzez jaz farny i ulgowy rzeka Brda, opływając wartkim nurtem Wyspę Młyńską napędza turbiny wodne elektrowni w samym sercu miasta (km 11.87, PB). Dawniej mieściła się w tym miejscu Mennica Królewska, a później kaszarnia. Elektrownię jak i zgromadzone eksponaty można obejrzeć po uprzednim zgłoszeniu się do obsługi. 



CIEKAWOSTKI TURYSTYCZNE

BRDA SKANALIZOWANA
Rzeka wraz z Kanałem Bydgoskim, tworzy odcinek łączący dwa systemy dróg śródlądowych – wschodni z zachodnim. Jedynie przepływając przez Bydgoszcz możemy dopłynąć z Gdańska do Wrocławia, czy z Krakowa do Szczecina. Od powstania Kanału Bydgoskiego w 1774 r., Bydgoszcz z małego, liczącego niecałe 1000 mieszkańców miasteczka, wyrosła na początku lat dwudziestych XX w. na osiemdziesięciotysięczną aglomerację. Powstające nad portową rzeką fabryki, młyny, tartaki, cegielnie czy elektrownie, dawały zatrudnienie okolicznym mieszkańcom, a produkty ich pracy eksportowano drogą wodną do Berlina i dalej, na zachód Europy.


PRZECHODZĄCY PRZEZ RZEKĘ
Na 11,7 km, przed mostem, zobaczymy zawieszoną na linie rozciągniętej w poprzek Brdy, postać linoskoczka balansującego nad rzeką, odsłoniętą uroczyście 1 maja 2004 r. – w dniu przystąpienia Polski do UE. Mówi się, iż linoskoczek podąża do Łuczniczki – słynnej rzeźby, symbolu Bydgoszczy – stojącej niegdyś na Placu Teatralnym.


SPICHRZE – WATERFRONT BYDGOSZCZY
Na odcinku między mostami Bernardyńskim (km 11,34), a Sulimy-Kamińskiego (km 11,7), na LB zobaczymy najpierw stylizowane na spichrze nowoczesne budynki dwóch banków, a następnie zabytkowe spichrze zbudowane w XVIII i XIX wieku. Obecnie są one siedzibą Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego.

 

NUMER STRONY

3

WSTĘP

1

MDW E70 – ODCINEK WSCHÓD-ZACHÓD (E-W)

2

BRDA

3

KANAŁ BYDGOSKI

6

NOTEĆ

9

WARTA

15

ODRA

19

MDW E70 – ODCINEK POŁUDNIE-PÓŁNOC (S-N)

21

WISŁA

22

NOGAT

31

SZKARPAWA

36

ZALEW WIŚLANY

39

RZEKA ELBLĄG I KANAŁ JAGIELLOŃSKI

50

MARTWA WISŁA WISŁA ŚMIAŁA, MOTŁAWA GDAŃSKA

52

INFORMATOR

56

ZNAKI ŻEGLUGOWE

57

LEGENDA

58

SCHEMATY

59

Menu