31

NUMER STRONY


 
 
CHARAKTERYSTYKA RZEKI

Nogat to wschodnia odnoga ujściowa Wisły, liczy 62 km długości. Swój bieg rozpoczyna na km 886,6 królowej polskich rzek i uchodzi do Zalewu Wiślanego tworząc niewielką deltę. Szerokość rzeki oscyluje w przedziale od 80 do 200 m, jednakże szlak żeglowny liczy około 30 m. Powolny nurt i dzika żuławska przyroda, zachęcają do spływu coraz liczniejsze grupy kajakarzy. Niewielki prąd znacząco odróżnia Nogat od Wisły, a tafla wody, od sierpnia, miejscami pokrywa się szczelnym dywanem roślinności wodnej. Gęste nadbrzeżne zadrzewienie oraz ładne plaże, zapewniają wiele malowniczych miejsc do postoju i biwakowania. Wody Nogatu nawadniają żyzne tereny Żuław Wiślanych i są na długim odcinku otoczone wałami przeciwpowodziowymi. Dopływając do Malborka, z oddali ujrzymy czerwone mury średniowiecznego Zamku Krzyżackiego – unikatowego na skalę europejską zabytku architektury gotyckiej. Od 1309 r., przez prawie 150 lat Malbork był stolicą Państwa Krzyżackiego, a zamek stanowił jego główną twierdzę. Koniecznie trzeba zatrzymać się tu na postój, żeby odwiedzić wiekowe mury i poczuć klimat panujący w średniowieczu. Warto też wziąć udział w jednym z licznie organizowanych latem wydarzeń plenerowych np. inscenizacji bitwy rycerskiej. W XV w. Nogat został połączony z rzeką Elbląg dzięki budowie Kanału Jagiellońskiego, który jest najstarszą tego typu budowlą na terenie Polski. Szlak ten do dziś znacznie skraca śródlądową drogę wodną z Gdańska do Elbląga – nie ma konieczności wychodzenia na wody Zalewu Wiślanego.

INFORMACJE ŻEGLUGOWE

GŁĘBOKOŚĆ
Nogat zaliczany jest do żeglownych dróg wodnych II klasy i możemy go podzielić na dwa odcinki. Na pierwszym, skanalizowanym – od śluzy w Białej Górze (km 0,4) do stopnia wodnego w Michałowie (km 38) – głębokość wynosi do 1,6 m. Na drugim odcinku – z Michałowa do ujścia Nogatu do Zalewu Wiślanego (km 62) – zanurzenie maksymalnie to 1,4 m.

LINIA WYSOKIEGO NAPIĘCIA I MOSTY
Najniższa linia energetyczna zawieszona jest na wysokości ok. 12 m, a najniższy most znajduje się w Kępkach (km 50,8) – prześwit przy wysokiej wodzie wynosi około 3,3 m.

ROŚLINNOŚĆ
Leniwy nurt Nogatu sprzyja zarastaniu lustra wody przez roślinność. Gęsto rosnąca salwinia pływająca (paproć wodna), od sierpnia do września może tworzyć na rzece zielone, zbite dywany. Należy płynąć środkiem szlaku żeglownego, aby uniknąć wkręcenia się roślinności w śrubę silnika.

ŚLUZY
Na Nogacie przepływamy przez 4 śluzy, kolejno są to: Biała Góra, Szonowo, Rakowiec i Michałowo. Wszystkie posiadają podobne wymiary – ok. 57 m długości i 9,5 m szerokości. Przy zazwyczaj otwartych, tylko jednych wrotach, realna szerokość wejścia to niecałe 5 m. Można zaoszczędzić czas, uprzedzając telefonicznie obsługę śluzy o naszym nadejściu – wrota będą czekały otwarte.

CUMOWANIE
Oprócz kilku drewnianych pomostów, na porośniętych szuwarami brzegach Nogatu, znaleźć możemy piaszczyste plaże nadające się do postoju.
 
            CIEKAWOSTKI HYDROTECHNICZNE

ŚLUZA W BIAŁEJ GÓRZE
Kompleks budowli hydrotechnicznych rozdzielających wody Wisły i Nogatu. Historia śluz sięga XVI w., kiedy to mieszkańcy Gdańska oraz Elbląga, za pomocą przekopów, dążyli do regulacji nurtu obu rzek. Powodowało to częste zmiany poziomów wody, a nawet problemy z żeglownością. System śluz składa się z tzw. śluzy Wielki Upust (regulującej poziom wody w Nogacie), śluzy komorowej (regulującej przepływ wód z Wisły do Nogatu), małej śluzy w ujściu Liwy do Nogatu (obecnie nieużytkowana) oraz jazów. Śluzy stanowią nie lada atrakcję ze względu na kunszt i precyzję wykonania.


Za Białą Górą, płynąc w kierunku Zalewu Wiślanego, żeglarze napotkają jeszcze trzy śluzy: Rakowiec, Szonowo (na przedmieściach Malborka) oraz śluzę w Michałowie. Powstały one na początku XX w. w ramach programu „kanalizacja Nogatu”, który miał na celu zwiększenie udogodnień dla działalności żeglugowej. Wszystkie śluzy to typowe śluzy kaskady Nogatu, składające się z zapory ziemnej, śluzy komorowej oraz jazu z przepławką dla ryb, a ich wrota obsługiwane są ręcznie. W ostatnich latach przy wszystkich śluzach wybudowano ekologiczne elektrownie wodne



CIEKAWOSTKI TURYSTYCZNE

ZAMEK KRZYŻACKI W MALBORKU
Gratka nie tylko dla miłośników historii, którzy zjeżdżają się tutaj w lipcu na coroczne Oblężenie Malborka, upamiętniające wydarzenia z 1410 r., ale również dla pasjonatów średniowiecznej architektury. Historia zamku sięga XIII w., kiedy Malbork stał się nową siedzibą mistrza zakonu krzyżackiego. W latach 1457-1772 był on jedną z siedzib królów Polski. Zwiedzanie zamku warto rozpocząć od skrzydła północnego, gdzie znajdowały się prywatne kwatery mistrzów zakonu, dormitoria oraz kaplica. Warto również udać się do wieży obronnej, która pełniła rolę wieży sanitarnej. Zamek dostępny dla zwiedzających przez cały rok.


REZERWAT PRZYRODY „LAS MĄTAWSKI”
Obejmuje ochroną kompleksy leśne rozwidlenia Wisły i Nogatu. Jest to największe zbiorowisko leśne w tym rejonie. W jego obrębie występuje las jesionowo-dębowy, gdzie znajdują się ponad 180-letnie topole białe, zwane „Dwunastoma Apostołami”.


POLSKIE PIEKŁO
Szkoła w Piekle została otwarta w 1937 r., a na jej czele stanął Jan Hinz, przeciwnik germanizacji Powiśla. Fakt ten został potraktowany przez niemieckie władze jako akt prowokacji, co doprowadziło do prześladowań uczniów, zamordowania Hinza i zamknięcia szkoły dwa lata później.


 

NUMER STRONY

31

WSTĘP

1

MDW E70 – ODCINEK WSCHÓD-ZACHÓD (E-W)

2

BRDA

3

KANAŁ BYDGOSKI

6

NOTEĆ

9

WARTA

15

ODRA

19

MDW E70 – ODCINEK POŁUDNIE-PÓŁNOC (S-N)

21

WISŁA

22

NOGAT

31

SZKARPAWA

36

ZALEW WIŚLANY

39

RZEKA ELBLĄG I KANAŁ JAGIELLOŃSKI

50

MARTWA WISŁA WISŁA ŚMIAŁA, MOTŁAWA GDAŃSKA

52

INFORMATOR

56

ZNAKI ŻEGLUGOWE

57

LEGENDA

58

SCHEMATY

59

Menu