6

NUMER STRONY


 
 
CHARAKTERYSTYKA

Kanał Bydgoski (KB) to najstarszy w Polsce działający kanał żeglowny, wpisany do rejestru zabytków w 2005 r. Teren, po którym przebiega, już w XV w., służył jako połączenie handlowe z zachodem Europy. Płynące Notecią i Brdą galary, szkuty i dubasy wciągano na koła i przetaczano z jednej rzeki do drugiej. Kanał powstał w latach 1772-1774, a jego budowa trwała zaledwie 18 miesięcy. Początkowo mierzył 26,6 km długości oraz składał się z 9 śluz o konstrukcji drewniano-gliniastej. Ten rodzaj budulca nie zdał jednak egzaminu i szybko, bo już na początku XIX w., rozpoczęto przekształcanie śluz na kamienno-ceglane, które zachowały się do dziś. Przebudowa KB, prowadzona w latach 1908-1915, wytyczyła jego ostateczny przebieg – oddano do użytku krótszą odnogę łączącą go z Brdą, a liczba śluz uległa zmniejszeniu do sześciu. Najstarszy, wyłączony z użytku odcinek kanału, nosi przydomek „Stary” i otoczony przez rozległe planty, obecnie stanowi atrakcję turystyczną Bydgoszczy.

Aktualnie KB liczy 24,5 km i jest jedyną sztuczną arterią łączącą dwie największe polskie rzeki – Wisłę i Odrę. Zaliczany do żeglownych dróg wodnych II klasy, dzieli się na 6 odcinków rozgraniczonych 6 śluzami. Rozpoczyna się w Bydgoszczy na 14,4 km DW W-O, a kończy na km 38,9 w Nakle. Od strony zachodniej jest prawym dopływem Noteci, a od wschodniej prawym dopływem Brdy. Zasilany jest wodami Noteci, pobieranymi przez połączony z nim na odcinku szczytowym Kanał Górnonotecki. Kierunek płynięcia od Bydgoszczy do Nakła traktowany jest z góry w dół. Prąd jest ledwo wyczuwalny, chociaż spadki na śluzach są stosunkowo duże: od 1,9 m do ponad 7,5 m. Co kilka kilometrów na prawym brzegu (PB) widoczne są słupy z kilometrażem DW W-O.

INFORMACJE ŻEGLUGOWE

GŁĘBOKOŚĆ
Szlak żeglowny na Kanale Bydgoskim (KB) ma 28-30 m szerokości i 1,6-2 m głębokości. Linie wysokiego napięcia i mosty
Linie wysokiego napięcia zawieszone są w odległości przynajmniej 8 m od lustra wody. Najniższy most na kanale znajduje się przy Śluzie nr 6 Osowa Góra i przy WWŻ ma ok. 3,7 m prześwitu, a jego szerokość jest równa szerokości śluz.

ŚLUZY
Na Kanale Bydgoskim działa 6 śluz:
km 14,8 Śluza Okole, km 15,97 Śluza Czyżkówko, km 20,0 Śluza Prądy, km 20,97 Śluza Osowa Góra, km 37,2 Śluza Józefinki, km 38,9. Śluza Nakło Wschód.
Wszystkie śluzy na KB, mają takie same wymiary – 57,4 m długości i 9,6 m szerokości. Oprócz dwóch śluz – Okole i Czyżkówko, napędzanych elektrycznie, wszystkie pozostałe wymagają pracy ludzkich mięśni. Przy małych jednostkach pływających obsługa zwykle otwiera tylko jedne z podwójnych wrót. Realna szerokość na wejściu i wyjściu to 4,7 m. Przy przechodzeniu przez śluzę można poprosić obsługę o wykonanie telefonu powiadamiającego następnego śluzowego, z prośbą o przygotowanie, co wydatnie skróci czas śluzowania. Opłatę, jak wszędzie, uiszczamy w komorze śluzy przy górnym poziomie wody.

ROŚLINNOŚĆ
Jak na całej DW W-O, tak i na KB, występuje roślinność wodna niezbyt często koszona. Największym utrudnieniem dla żeglugi w tym rejonie jest Lemna minor, popularnie zwana rzęsą wodną. W okresie od połowy lipca do końca października tworzy całe zielone dywany i potrafi zakryć w 100% szerokość toru wodnego, na grubość ponad 5 cm. Nieraz jest udręką dla jednostek o słabym silniku oraz dla tych, które posiadają chłodzenie zewnętrzne – należy często czyścić filtr.

CUMOWANIE
Brzegi KB nie są przystosowane do cumowania, jednakże można w wyjątkowych przypadkach „wbić się” delikatnie w roślinność nabrzeżną. Można również, po uzyskaniu zgody obsługi śluzy, przycumować w dolnym lub górnym awanporcie każdej z nich. Profesjonalną obsługę zapewnia na KB jedyna przystań – „Gwiazda”, zlokalizowana jest w miejscu połączenia Starego Kanału Bydgoskiego do istniejącego odcinka Kanału Bydgoskiego. Znajduje się na jego prawym brzegu, przy obiektach Klubu Sportowego „Gwiazda”. Obiekt sąsiaduje z dwiema zabytkowymi śluzami: Czyżkówko i  śluza nr VI. Jest początkiem Parku i ciągu pieszego wzdłuż Starego Kanału Bydgoskiego prowadzącego do centrum miasta. Infrastrukturę przystani stanowi ok. 15 stanowisk postojowych dla jednostek pływających wraz z niezbędną infrastrukturą. Przystań pełni również funkcję przystanku końcowego, linii „Szlakiem Śluz” Bydgoskiego Tramwaju Wodnego.
 
   CIEKAWOSTKI HYDROTECHNICZNE

ŚLUZY OKOLE I CZYŻKÓWKO
Wybudowane w latach 1908-1915 śluzy, pozwalają pokonać wysokość około 7,5 m. Posiadają po dwa zbiorniki oszczędnościowe, których opróżnianie czy napełnianie obserwujemy podczas śluzowania. Miało to znaczenie dawniej, gdy ruch na kanale był wzmożony. Wykorzystanie zbiorników pozwalało na czterdziestoprocentową oszczędność wody. Na Śluzie Okole kręcone były odcinki popularnego serialu Czterej Pancerni i Pies – jej wrota posłużyły jako scenografia do wysadzenia tamy. Znana jest również scena z rozbiciem Rudego i odrzuceniem wieży czołgowej. Od 2010 r. można ją podziwiać na skarpie nad śluzą. W sierpniu, w pobliżu śluzy, odgrywane są sceny batalistyczne.















ODCINEK SZCZYTOWY DW WISŁA – ODRA
Odcinek KB jest ograniczony śluzami Osowa Góra od wschodu i Józefinki od zachodu. Jest to najwyższe wzniesienie działu wód Odry i Wisły. Spad wody w obu kierunkach jest minimalny, a różnica poziomów wód tego odcinka i Wisły wynosi ok. 32 m. W tym miejscu ma swój początek szlak wodny zwany Wielką Pętlą Wielkopolski.


CIEKAWOSTKI TURYSTYCZNE

PRZYSTAŃ „GWIAZDA”
Oddana do użytku w 2009 r. przystań dla około 25 jednostek różnej wielkości, mieści się na 16 km DW W-O. Komfort pobytu zapewnia woda i prąd na kei, całodobowy monitoring, możliwość odebrania nieczystości, prysznice, pralnia i suszarnia oraz sauna. W pobliżu sklepy spożywcze, stacja paliw i węzeł komunikacji miejskiej. W sezonie przystań wykorzystywana również jako przystanek tramwaju wodnego.


PRZEDMOŚCIE BYDGOSKIE
Rejon umocnień obronnych Bydgoszczy z 1939 r. Na odcinku Zielonczyn-Osówiec powstało 17 żelbetonowych schronów, połączonych okopami. Przed nimi znajdowały się zasieki z drutu kolczastego oraz pola minowe. Fortyfikacje te o trzy dni opóźniły wejście wojsk niemieckich do Bydgoszczy. Na ok. 24 km, z prawej burty widać zabudowania gospodarcze, można przycumować do pomostu (za zgodą gospodarza) i udać się w wędrówkę około 3-4 km, aby zwiedzić skansen fortyfikacyjny w Zielonczynie i trasę turystyczną po umocnieniach Przedmościa Bydgoskiego.


STAWY KARDYNALSKIE
Zatrzymując się na km 31,7 w pobliżu mostu drogowego, można wybrać się na spacer, w kierunku północnym, aby obejrzeć pozostałości po dawnym Jeziorze Ślesińskim, tzw. Staw Kardynalski. Okoliczne tereny są ostoją dla wielu chronionych gatunków ptaków. Po „polowaniu” z lornetką i aparatem, można uzupełnić zapasy w miejscowości Gorzeń.


 

NUMER STRONY

6

WSTĘP

1

MDW E70 – ODCINEK WSCHÓD-ZACHÓD (E-W)

2

BRDA

3

KANAŁ BYDGOSKI

6

NOTEĆ

9

WARTA

15

ODRA

19

MDW E70 – ODCINEK POŁUDNIE-PÓŁNOC (S-N)

21

WISŁA

22

NOGAT

31

SZKARPAWA

36

ZALEW WIŚLANY

39

RZEKA ELBLĄG I KANAŁ JAGIELLOŃSKI

50

MARTWA WISŁA WISŁA ŚMIAŁA, MOTŁAWA GDAŃSKA

52

INFORMATOR

56

ZNAKI ŻEGLUGOWE

57

LEGENDA

58

SCHEMATY

59

Menu